Тексеру операциялары

q шамасы соңғы Р, жолдыңжәнеV₁ бағанының сандарын қосумен тексеріледі. Бұл сандардың қосындысы q шамасын толық растауы керек. Есептеу мына формуламен жүргізіледі: Q = A´· N q,

мұнда Q – 11 – кестенің жиынды қосындысы;

А' – еркін бастама;

N – тәжірибедегі мөлдек саны;

Q – 12-кестенің жиынды қосындысы.

Формуладағы q алдына плюс немесе минус, бұл шама 12-кестеде қандай таңба алғанына байланысты, қойылады.

Жоғарыда келтірілген формула бойынша тексергенде нәтиже 11-кестенің жиынды қосындысына тең болса, онда 12-кесте қатесіз, дұрыс есептелінген деп санайды. Біздің мысалымызда

Q = А¢ · N ± q = 13 · 20 + 9,72 = 269,72.

Нәтиже 11-кестенің көрсеткішін толық дәлелдейді. Сонымен, 12-ші кесте дұрыс жасалынған.

Егер Q шамасы формуламен есептегенде дәлелденбесе, онда қате көбінесе плюс пен минусты дұрыс анықтамауда. Ал, егер q қосындысы қатесіз және плюстер мен минустар дұрыс қойылған, бірақ Q дәлденбейді. Мұндайда қатені табу үшін 12-кестені қайтадан жасау керек, себебі қателер еркін бастамнан ауытқуланды есептеген кезде жіберілуі мүмкін. Барлық қателерді қайта есептеумен ғана табуға болады.

3. Квадратты ауытқулар кестесін жасау (13-кесте).

Бұл кесте 12-кестенің барлық сандарын квадратқа айналдыру есебінен толтырылады. Бірақ, 13-кестенің бағандарының және жолдарының саны бойынша 12-кестеден өзгеше екеніне көңіл бөлген жөн.

Бұған Σа² таңбалы баған мен жол енген. 13-кетеге квадраттарды жазғанда олар бос қалуға тиіс, яғни 12-кестенің v₁ бағанының және Р₁ жолының сандарының квадраты 13-кестенің сәйкес бағанына V₁² және жолына Р₁² жазылады. Σа² таңбалы жол мен баған горизонтымен тік бойының қосындысының есебінен толтырылады. ΣV² ₁ саны V² ₁ бағанының сандарын тік бойымен, ал Σ Р₁² тек Р₁² жолының сандарын горизонталь бойынша қосумен шығарылады. ΣΣа² көрсеткіші Σа² таңбалы бағандар мен жолдардың қосындысы шығады.

13-кесте - Ауытқу квадраттары

Нұсқалар	а2 – квадраттағы ауытқулар	Σа2
А –бақылау	0,13	0,00	1,00	0,02	1,15	2,10
В	0,94	0,00	3,50	0,01	4,45	9,00
С	0,85	0,14	0,01	0,09	1,09	0,79
Д	0,05	2,62	0,50	1,00	4,17	9,67
Е	11,83	6,45	11,22	6,86	36,36	142,80
Σа2	13,80	9,21	16,23	7,98	ΣΣа2 =47,22	= =164,36
	0,94	14,29	1,69	13,47	=30,39	q2 =94,48

Дата добавления: 2017-02-01; Просмотров: 107; Нарушение авторских прав?; Мы поможем в написании вашей работы!